استون چیست؟ صفر تا صد آشنایی با استون (Acetone) به زبان ساده

استون یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین مواد شیمیایی در جهان است؛ ماده‌ای بی‌رنگ، فرّار، با بوی تند و خاص که تقریباً در تمام صنایع از آن استفاده می‌شود. اگر تا امروز فقط نام استون را در پاک‌کننده لاک ناخن شنیده بودید، وقتش رسیده که با دنیای بزرگ و شگفت‌انگیز این ماده آشنا شوید.

در این مقاله، قرار است صفر تا صد استون را به زبان ساده و کاملاً قابل فهم توضیح دهیم؛ از ماهیت شیمیایی و روش تولید گرفته تا کاربردها، خطرات، نکات ایمنی، نگهداری، قیمت، و نحوه خرید.

در بخش‌های مختلف مقاله، لینک‌هایی قرار داده شده تا اگر قصد خرید استون دارید، بتوانید به‌راحتی از صفحه دسته‌بندی محصولات استون در فروشگاه شیمی‌دان دیدن کنید:

👉 مشاهده و خرید انواع استون

استون چیست؟

استون (Acetone) با فرمول شیمیایی C₃H₆O یک ترکیب آلی از خانواده کتون‌هاست. این ماده به‌طور طبیعی در بدن انسان نیز در مقادیر بسیار کم تولید می‌شود، اما شکل صنعتی آن در کارخانه‌ها و پالایشگاه‌ها ساخته می‌شود.

استون:

• بی‌رنگ است
• بوی تند و قابل تشخیص دارد
• بسیار فرّار است
• به‌سرعت تبخیر می‌شود
• در آب و الکل و بسیاری از حلال‌ها حل می‌شود

به دلیل همین ویژگی‌ها، استون یکی از مهم‌ترین حلال‌های صنعتی در جهان به شمار می‌رود.

اگر قصد دارید انواع استون را ببینید، می‌توانید از این صفحه استفاده کنید:

👉 خرید انواع استون

ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی استون

ویژگی‌های فیزیکی

• حالت فیزیکی: مایع

• رنگ: بی‌رنگ
• بو: تند و شبیه میوه‌های ترش
• نقطه جوش: حدود ۵۶ درجه سانتی‌گراد
• نقطه اشتعال: بسیار پایین
• چگالی: کمتر از آب
• فرّاریت: بسیار بالا

ویژگی‌های شیمیایی

• از خانواده کتون‌ها

• قطبی و قابل حل در آب
• واکنش‌پذیری متوسط
• قابلیت حل کردن چربی‌ها، رزین‌ها، رنگ‌ها و پلاستیک‌ها

این ویژگی‌ها باعث شده استون در صنایع مختلف کاربردهای گسترده‌ای داشته باشد.

استون چگونه تولید می‌شود؟

استون به دو روش اصلی تولید می‌شود:

۱. روش صنعتی (رایج‌ترین روش)

در صنعت، استون معمولاً از طریق فرآیند کومِن (Cumene Process) تولید می‌شود. در این روش:

• بنزن + پروپیلن → کومن
• کومن اکسید می‌شود
• در نهایت به استون + فنول تبدیل می‌شود

این روش بیش از ۹۰٪ تولید جهانی استون را شامل می‌شود.

۲. تولید طبیعی

استون در بدن انسان نیز در شرایط خاص تولید می‌شود، مثل:

• روزه‌داری طولانی
• رژیم‌های کم‌کربوهیدرات
• دیابت کنترل‌نشده

اما مقدار آن بسیار کم است و ارزش صنعتی ندارد.

کاربردهای استون در صنایع مختلف

استون یکی از پرمصرف‌ترین مواد شیمیایی در جهان است. برخی از مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:

۱. صنعت رنگ و رزین

استون یکی از بهترین حلال‌ها برای:

• رنگ‌های صنعتی
• رزین‌ها
• تینرها
• چسب‌ها

به دلیل تبخیر سریع، در خشک شدن سریع رنگ‌ها نقش مهمی دارد.

۲. صنایع پلاستیک و پلیمر

در تولید:

• پلی‌کربنات
• الیاف مصنوعی
• پلاستیک‌های مهندسی

استون نقش کلیدی دارد.

۳. صنایع دارویی

استون در تولید:

• داروهای خاص
• مواد اولیه دارویی
• استخراج ترکیبات فعال

استفاده می‌شود.

۴. صنایع آرایشی و بهداشتی

استون در:

• پاک‌کننده لاک ناخن
• پاک‌کننده‌های چربی
• محصولات مراقبت از پوست

به‌کار می‌رود.

۵. صنایع نفت و گاز

برای:

• تمیز کردن تجهیزات
• حل کردن رسوبات
• آماده‌سازی سطوح

استفاده می‌شود.

۶. آزمایشگاه‌ها

به‌عنوان حلال استاندارد برای:

• تمیز کردن شیشه‌آلات
• آماده‌سازی نمونه‌ها
• استخراج مواد

استفاده می‌شود.

اگر برای هر یک از این کاربردها به استون نیاز دارید، می‌توانید از این صفحه دیدن کنید:

👉 خرید استون

کاربرد استون در خانه و زندگی روزمره

استون فقط یک ماده صنعتی نیست؛ در خانه هم کاربردهای زیادی دارد:

• پاک کردن لاک ناخن
• تمیز کردن لکه‌های رنگ
• از بین بردن چسب
• پاک کردن چربی از سطوح
• تمیز کردن شیشه و فلز

البته استفاده خانگی باید با احتیاط انجام شود.

مزایا و معایب استون

مزایا

• حلال بسیار قوی
• تبخیر سریع
• قیمت مناسب
• در دسترس بودن
• سازگار با بسیاری از مواد

معایب

• اشتعال‌پذیری بالا
• بوی تند
• تحریک‌کننده پوست و چشم
• نیاز به نگهداری ایمن

خطرات و نکات ایمنی

استون ماده‌ای نسبتاً ایمن است، اما رعایت نکات زیر ضروری است:

• از استنشاق طولانی‌مدت بخار آن خودداری کنید
• از تماس مستقیم با پوست جلوگیری کنید
• در محیط دارای تهویه مناسب استفاده کنید
• از شعله و جرقه دور نگه دارید
• در ظرف دربسته نگهداری شود

نحوه نگهداری صحیح استون

• دور از نور مستقیم خورشید
• در دمای معتدل
• در ظروف فلزی یا پلاستیکی مقاوم
• دور از مواد اکسیدکننده
• دور از منابع حرارتی

استون صنعتی و استون آزمایشگاهی چه تفاوتی دارند؟

استون صنعتی

• خلوص کمتر
• مناسب برای رنگ، رزین، چسب، تمیزکاری
• قیمت پایین‌تر

استون آزمایشگاهی

• خلوص بالا
• مناسب برای آزمایشگاه‌ها و صنایع حساس
• قیمت بالاتر

قیمت استون چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت استون به عوامل زیر بستگی دارد:

• خلوص
• برند
• حجم بسته‌بندی
• نوسانات بازار مواد شیمیایی
• هزینه حمل و نقل

برای مشاهده قیمت‌های به‌روز، می‌توانید از این صفحه استفاده کنید:

👉 قیمت و خرید استون

راهنمای خرید استون

برای خرید استون مناسب، به موارد زیر توجه کنید:

• نوع کاربرد
• خلوص مورد نیاز
• حجم مصرف
• نوع بسته‌بندی
• اعتبار فروشنده

فروشگاه شیمی‌دان انواع استون را در حجم‌های مختلف ارائه می‌دهد.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. آیا استون برای پوست خطرناک است؟

تماس طولانی‌مدت می‌تواند باعث خشکی و تحریک پوست شود.

۲. آیا استون قابل اشتعال است؟

بله، بسیار سریع آتش می‌گیرد.

۳. آیا استون برای تمیز کردن مناسب است؟

بله، یکی از بهترین حلال‌ها برای تمیز کردن چربی، رنگ و چسب است.

۴. آیا استون در آب حل می‌شود؟

بله، کاملاً محلول در آب است.

جمع‌بندی

استون یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین مواد شیمیایی در جهان است. از صنعت گرفته تا خانه، این ماده نقش مهمی در تمیزکاری، تولید، ساخت و فرآوری دارد. اگر قصد خرید استون دارید، بهتر است از فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید تا از کیفیت و خلوص آن مطمئن باشید.

برای مشاهده انواع استون، قیمت‌ها و خرید آنلاین، می‌توانید از این صفحه استفاده کنید:

👉 مشاهده انواع استون