استونیتریل چیست؟
استونیتریل (که به نام سیانومتان یا اتیل نیتریل نیز شناخته میشود) یک ترکیب آلی ساده با رنگ بیرنگ است که به صورت مایع فرار ظاهر میشود. این ماده سادهترین عضو از خانواده نیتریلهای آلیفاتیک محسوب میشود. استونیتریل بوی خاصی دارد که شبیه به بوی اتر است اما کمی تندتر میباشد.
این ماده به دلیل قطبیت بالا و توانایی حل کردن بسیاری از ترکیبات یونی و آلی، به عنوان «حلال جهانی» در بسیاری از آزمایشگاهها شناخته میشود. جالب است بدانید که استونیتریل به صورت طبیعی نیز در محیط یافت میشود؛ برای مثال، دود سیگار و برخی گیاهان حاوی مقادیر کمی از این ترکیب هستند. اما کاربرد اصلی آن در صنعت و آزمایشگاه است که در ادامه به آن میپردازیم.
فرمول شیمیایی و ساختار مولکولی
برای درک بهتر خواص این ماده، نگاهی به ساختار مولکولی آن میاندازیم. فرمول شیمیایی استونیتریل برابر با C2H3N یا CH3CN است.
در این ساختار، یک گروه متیل (CH3) به یک گروه سیانید (CN) متصل شده است. وجود گروه سیانید در ساختار این ماده باعث میشود که استونیتریل خاصیت قطبیت بالایی داشته باشد.
- جرم مولکولی: حدود ۴۱.۰۵ گرم بر مول
- نقطه جوش: ۸۱.۶ تا ۸۲ درجه سانتیگراد
- نقطه ذوب: -۴۵.۷ درجه سانتیگراد
- چگالی: ۰.۷۸۶ گرم بر سانتیمتر مکعب
این ویژگیهای فیزیکی، به همراه فرمول شیمیایی پایدار، استونیتریل را به گزینهای ایدهآل برای بسیاری از فرآیندهای شیمیایی تبدیل کرده است.
کاربردهای مهم استونیتریل
استونیتریل کاربردهای بسیار وسیعی دارد که آن را از سایر حلالها متمایز میکند. مهمترین کاربردهای آن عبارتند از:
۱. حلال در کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)
شاید مهمترین کاربرد استونیتریل در آزمایشگاههای مدرن، استفاده به عنوان فاز متحرک در دستگاههای HPLC باشد. به دلیل شفافیت نوری بالا در طول موجهای UV و پایین بودن ویسکوزیته، این ماده بهترین انتخاب برای جداسازی و آنالیز دقیق ترکیبات در داروسازی و بیوتکنولوژی است.
۲. صنعت داروسازی
در تولید داروها، استونیتریل به عنوان حلالی برای سنتز آنتیبیوتیکها، ویتامینها و هورمونها استفاده میشود. خلوص بالای این ماده در تولید دارو بسیار حیاتی است، زیرا ناخالصیها میتوانند اثرات مخربی بر روی سلامت انسان داشته باشند.
۳. صنعت پلیمر و لاستیک
استونیتریل ماده اولیهای کلیدی برای تولید الیاف مصنوعی مانند اکریلونیتریل و پلاستیکهای خاص است. همچنین در تولید لاستیکهای مصنوعی و کائوچو سنتتیک نقش مهمی ایفا میکند.
۴. باتریهای لیتیوم-یون
در تکنولوژی مدرن، از استونیتریل به عنوان الکترولیت در برخی از باتریهای لیتیوم-یون استفاده میشود که این موضوع اهمیت آن را در صنعت الکترونیک نیز دوچندان میکند.
۵. استخراج از معادن
در صنعت معدن، به ویژه در استخراج مس، از استونیتریل در فرآیندهای لیچینگ (حل کردن) استفاده میشود.
خطرات و نکات ایمنی استونیتریل
اگرچه استونیتریل کاربردهای فراوانی دارد، اما مانند بسیاری از مواد شیمیایی، خطرات خاصی نیز دارد که باید رعایت شود:
- سمیت: استونیتریل سمی است و میتواند از طریق استنشاق، تماس پوستی یا بلعیده شدن وارد بدن شود. متابولیسم این ماده در بدن باعث تولید سیانید میشود که میتواند کشنده باشد.
- اشتعالپذیری: این ماده قابل اشتعال است و باید دور از منابع حرارت و جرقه نگهداری شود.
- تهویه: هنگام کار با استونیتریل، حتماً باید در محیطهایی با تهویه مناسب (هود شیمیایی) و با استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (دستکش، عینک) اقدام کرد.
نحوه تهیه و خرید استونیتریل
برای آزمایشگاهها و صنایعی که به این ماده نیاز دارند، تامین استونیتریل با خلوص مناسب چالشبرانگیز است. خرید این محصول باید از مراکز معتبر انجام شود تا از خلوص و کیفیت آن اطمینان حاصل شود. اگر به دنبال تهیه این حلال حیاتی هستید، میتوانید از طریق لینک زیر اقدام به خرید استونیتریل با بالاترین کیفیت و مناسبترین قیمت نمایید:
معرفی برندهای معتبر استونیتریل
در بازار مواد شیمیایی ایران، برندهای مختلفی اقدام به تولید و بستهبندی استونیتریل میکنند. دو مورد از معتبرترین و پرطرفدارترین این برندها عبارتند از:
خرید استونیتریل نوترون
برند «نوترون» یکی از نامهای آشنا در میان شیمیدانها است. محصولات این برند از نظر خلوص و تکرارپذیری در آزمایشها بسیار مورد اعتماد هستند. اگر برای کارهای تحقیقاتی دقیق خود به دنبال محصولی با کیفیت هستید، خرید استونیتریل نوترون میتواند انتخابی هوشمندانه باشد. این محصول در بستهبندیهای استاندارد و با رعایت تمام اصول ایمنی عرضه میشود.
برای مشاهده مشخصات و خرید این محصول، روی لینک زیر کلیک کنید:
خرید استونیتریل نوترون
خرید استونیتریل دکتر مجللی
برند «دکتر مجللی» نیز سابقهای درخشان در تامین مواد شیمیایی مصرفی آزمایشگاه دارد. بسیاری از دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی ترجیح میدهند از محصولات این برند استفاده کنند. خرید استونیتریل دکتر مجللی به شما اطمینان میدهد که مادهای با استانداردهای بینالمللی و بدون ناخالصیهای مزاحم تهیه کردهاید.
برای دسترسی به این محصول و ثبت سفارش، میتوانید از لینک زیر استفاده کنید:
خرید استونیتریل دکتر مجللی
سوالات متداول درباره استونیتریل
آیا استونیتریل با آب مخلوط میشود؟
بله، برخلاف بسیاری از حلالهای آلی، استونیتریل به صورت کامل در آب حل میشود و این ویژگی آن را برای بسیاری از واکنشهای آبی-آلی مناسب کرده است.
تفاوت استونیتریل با پروپانون (استون) چیست؟
اگرچه هر دو حلالهای قطبی هستند، اما استونیتریل نقطه جوش بالاتری دارد و نسبت به استون واکنشپذیری کمتری دارد. همچنین استونیتریل در آنالیزهای HPLC کاربرد بسیار بیشتری نسبت به استون دارد.
چرا استونیتریل در HPLC استفاده میشود؟
به دلیل جذب نوری بسیار کم در طول موجهای UV، ویسکوزیته پایین و توانایی حل کردن طیف وسیعی از ترکیبات، استونیتریل حلالی ایدهآل برای کروماتوگرافی است.
استونیتریل چیست و چه کاربردی دارد؟
استونیتریل (Acetonitrile) یک حلال آلی قطبی، بیرنگ و فرار با فرمول شیمیایی CH3CN است. این ماده به عنوان یکی از مهمترین حلالها در کروماتوگرافی مایع (HPLC)، سنتز داروها، تولید پلاستیکها و به عنوان الکترولیت در باتریها استفاده میشود. توانایی بالای آن در حل کردن ترکیبات یونی و آلی، آن را به مادهای کلیدی در آزمایشگاهها تبدیل کرده است.
فرمول شیمیایی استونیتریل چیست؟
فرمول شیمیایی استونیتریل برابر با C2H3N یا به صورت توسعهیافته CH3CN است. در این ساختار، یک گروه متیل به یک گروه سیانید متصل شده است. جرم مولکولی این ترکیب حدود ۴۱.۰۵ گرم بر مول و نقطه جوش آن حدود ۸۲ درجه سانتیگراد است.
آیا استونیتریل با آب مخلوط میشود؟
بله، برخلاف بسیاری از حلالهای آلی دیگر، استونیتریل به صورت کامل و نامحدود در آب حل میشود. این ویژگی، همراه با قطبیت بالا، آن را به حلالی منحصر به فرد برای واکنشهایی تبدیل کرده است که نیاز به فازی ترکیبی از آب و حلال آلی دارند.
خطرات استونیتریل برای سلامتی چیست؟
استونیتریل مادهای سمی و قابل اشتعال است. تماس پوستی یا استنشاق بخارات آن میتواند باعث تحریک پوست، چشم و سیستم تنفسی شود. از آنجا که متابولیسم این ماده در بدن میتواند منجر به تولید سیانید شود، بلعیدن آن بسیار خطرناک است. همیشه باید در محیطهای دارای تهویه مناسب و با استفاده از تجهیزات حفاظت فردی با آن کار کرد.
تفاوت استونیتریل با استون در چیست؟
اگرچه هر دو مایع بیرنگ و فرار هستند، اما تفاوتهای مهمی دارند. استونیتریل نقطه جوش بالاتری (۸۲ درجه) نسبت به استون (۵۶ درجه) دارد و واکنشپذیری کمتری دارد. همچنین استونیتریل در آنالیزهای دقیق آزمایشگاهی مانند HPLC ترجیح داده میشود، زیرا برخلاف استون، جذب UV پایینی دارد و تداخل کمتری با آنالیز نمونهها ایجاد میکند.
بهترین برندهای استونیتریل موجود در بازار کدامند؟
در بازار ایران، برندهای مختلفی فعالیت میکنند، اما دو برند «نوترون» و «دکتر مجللی» به دلیل خلوص بالا و کیفیت ثابت، محبوبیت زیادی در میان آزمایشگاهها و صنایع داروسازی دارند. شما میتوانید برای خرید استونیتریل نوترون و خرید استونیتریل دکتر مجللی با بالاترین کیفیت از طریق فروشگاه شیمی دان اقدام کنید.
قیمت استونیتریل چگونه محاسبه میشود؟
قیمت استونیتریل به عواملی مانند درجه خلوص (گرید HPLC، گرید آنالیتیکال یا گرید صنعتی)، حجم بستهبندی، برند تولیدکننده و نوسانات نرخ ارز بستگی دارد. برای اطلاع از قیمت لحظهای و موجودی محصول، میتوانید به صفحه خرید استونیتریل در سایت شیمی دان مراجعه کنید.
چرا استونیتریل در کروماتوگرافی (HPLC) استفاده میشود؟
استونیتریل در HPLC به عنوان فاز متحرک بسیار محبوب است زیرا ویسکوزیته (غلطت) پایینی دارد که باعث کاهش فشار در ستون دستگاه میشود، شفافیت نوری بالایی در طول موجهای UV دارد و توانایی حل کردن طیف وسیعی از ترکیبات را داراست. این ویژگیها باعث جداسازی دقیقتر و سریعتر نمونهها میشود.
نتیجهگیری
استونیتریل یکی از ستونهای اصلی شیمی مدرن است که از آزمایشگاههای تحقیقاتی تا خطوط تولید بزرگ صنعتی، نقشی کلیدی ایفا میکند. شناخت درست فرمول شیمیایی، خواص و خطرات این ماده، اولین گام برای استفاده ایمن و موثر از آن است. اگر قصد خرید این ماده را دارید، پیشنهاد میکنیم محصولات برندهای معتبر مانند نوترون و دکتر مجللی را که در فروشگاه شیمی دان موجود است، بررسی کنید.
