در این مقاله از شیمی مگ شیمیدان، ابتدا تعریف دقیق اسید مخصوص آنالیز و تفاوت آن با گریدهای معمولی را بررسی میکنیم؛ سپس نشان میدهیم ناخالصی اسید چگونه نتیجه آزمایش را خراب میکند و برای هر یک از روشهای AAS، ICP-OES و ICP-MS کدام اسید و کدام گرید انتخاب مناسب است. در ادامه، نکات آمادهسازی نمونه، ایمنی، نگهداری و معیارهای خرید این اسیدها را میخوانید. اگر مقاله اسیدهای معدنی چیست؟ را مطالعه کرده باشید، میدانید که اسیدهای معدنی ستون اصلی کار آزمایشگاههای شیمیاند؛ این مقاله گام جلوتر میرود و از میان همین اسیدها، گزینهای را نشان میدهد که برای کار آنالیزی قابل اعتماد است.
اسید مخصوص آنالیز چیست؟
اسید مخصوص آنالیز (Analytical Grade Acid) اسیدی است که بهگونهای تولید، تخلیص و بستهبندی شده باشد که مقدار ناخالصیهای مشخصشده در آن — بهویژه فلزات سنگین و یونهای مزاحم — از حدود بسیار پایینی فراتر نرود و این حدود در برگه آنالیز (COA) محصول مستند باشد. در واقع «گرید آنالیز» یک نام تجاری نیست، بلکه تعهدی کیفی است: سازنده برای هر ناخالصی حد مجاز تعیین میکند، آن را با روشهای کمی اندازهگیری میکند و نتیجه را روی برگه آنالیز ارائه میدهد. اگر هنوز با مفهوم گرید آشنا نیستید، مقاله ۷ نکته مهم برای انتخاب گرید مواد شیمیایی آزمایشگاهی پیشنیاز خوبی برای این مطلب است.
تفاوت اصلی اسید مخصوص آنالیز با اسید صنعتی یا حتی گرید آزمایشگاهی معمولی در سه نکته است:
۱. حد ناخالصی فلزات: در اسید آنالیز فلزات، مجموع ناخالصیهای فلزی معمولاً در حد یک تا چند ppm یا حتی کمتر کنترل میشود، در حالی که اسید صنعتی ممکن است حاوی مقادیر قابلتوجهی آهن، سرب، کلرید یا سولفات باشد.
۲. فرایند تولید: این اسیدها معمولاً با تقطیر زیرِ نقطه جوش (Sub-boiling Distillation) یا تخلیص پیشرفته تولید میشوند؛ روشی که انتقال ناخالصی از جداره ظرف را به حداقل میرساند. تقطیر معمولی با جوشش تند، قطرات آلوده را همراه بخار منتقل میکند، اما تقطیر زیرِ نقطه جوش تبخیری آرام و آلودگیزا ندارد.
۳. بستهبندی: اسید فوق خالص در ظروف پلیاتیلن با چگالی بالا (HDPE) یا بطریهای شستهشده با اسید و در شرایط کنترلشده پر میشود تا خودِ ظرف منبع آلودگی نشود.
در بازار جهانی، این گریدها با نامهایی مانند Trace Metal Grade، Ultrapure، Suprapur، AR-ACS یا simplemente «اسید برای ICP» عرضه میشوند. برندهای معتبر داخلی و خارجی هر یک استاندارد داخلی خود را دارند؛ آنچه اهمیت دارد این است که برگه آنالیز محصول، مقادیر ناخالصی را برای عناصر مهم (مانند آهن، مس، سرب، کلسیم، منیزیم و کلرید) بهصورت عددی گزارش کرده باشد، نه صرفاً عبارت کلی «خلوص ۶۵٪». مقاله برگه آنالیز مواد شیمیایی (COA) چیست؟ راهنمای خواندن دقیق این برگه است.
نکته پایانی این است که اسید مخصوص آنالیز یک زیرشاخه مستقل در دستهبندی اسیدهای معدنی نیست، بلکه سطح کیفی بالاتری از همان اسیدهای شناختهشده مانند نیتریک، کلریدریک و سولفوریک است؛ یعنی مولکول اسید همان است، اما سابقه آلودگی آن از مرحله تولید تا بطری، کاملاً متفاوت است.
چرا ناخالصی اسید معمولی نتیجه آنالیز را خراب میکند؟
برای درک اهمیت اسید مخصوص آنالیز، باید ببینیم ناخالصی اسید معمولی دقیقاً در کجای زنجیره اندازهگیری آسیب وارد میکند. مسئله صرفاً «کم بودن خلوص» نیست؛ مسئله این است که در روشهای طیفسنجی مدرن، مقدار عنصر موردنظر اغلب در حد ppb (قسمت در میلیارد) اندازهگیری میشود، در حالی که یک قاشق چایخوری اسید صنعتی میتواند چند صد ppb آهن یا سرب به محلول شما اضافه کند.
۱. بالا رفتن سطح بلانک (Blank): در هر روش کمیسازی، ابتدا «بلانک» یعنی نمونه شاهد بدون آنالیت خوانده میشود. اگر اسید هضم شما حاوی فلزات سنگین باشد، بلانک بالا میرود و نتیجه منهای بلانک، هم نویز بیشتر و هم خطای سیستماتیک خواهد داشت. در ICP-MS که خودش به آلودگیهای ریز حساس است، بلانک بالا یعنی حد تشخیص (LOD) عملاً بدتر میشود؛ مثلاً دستگاهی که باید ۱۰ ppt سرب را تشخیص دهد، با اسید آلوده هرگز به این حد نمیرسد.
۲. تداخل یونی و طیفی: یونهای اضافی مانند کلرید، سولفات یا فسفات با عناصر هدف کمپلکس تشکیل میدهند یا پیکهای طیفی مزاحم ایجاد میکنند. نمونه بارز، تشکیل پلیاتمهایی مانند ArCl در ICP-MS است که پیک جرمی آرسنیک (m/z=75) را میپوشاند. اگر اسید شما خودش سرشار از کلرید باشد، این تداخل تشدید میشود و تصحیح آن دشوارتر خواهد بود.
۳. خطا در رسم منحنی کالیبراسیون: محلولهای استاندارد از رقیقسازی استوکهای معتبر با همان اسیدی ساخته میشوند که نمونهها در آن آماده شدهاند. اگر اسید رقیقکننده آلوده باشد، هم استانداردها و هم نمونهها آلودگی یکسانی نمیگیرند (چون نسبت اسید به حجم در آنها متفاوت است) و منحنی کالیبراسیون شیب واقعی خود را از دست میدهد.
۴. خرابی دادههای بلندمدت: در پایش زیستمحیطی که روند غلظت فلزات در طول ماهها مقایسه میشود، استفاده از اسیدهای با ناخالصی متغیر از لات به لات، روند مصنوعی ایجاد میکند؛ دادههایی که بعداً قابل تفکیک از تغییرات واقعی نمونه نیستند.
جمعبندی این بخش یک اصل آزمایشگاهی است: در آنالیز عناصر کممقدار، کیفیت اسید هضم حد کف کیفیت نتیجه را تعیین میکند. هیچ نرمافزار تصحیح بلانکی نمیتواند آلودگیای را جبران کند که ناخالصیاش نوسانی و غیرقابل پیشبینی است؛ و همین اصل، هزینه بیشتر اسید فوق خالص را توجیه میکند، زیرا تکرار آزمون بهخاطر دادههای غیرقابل اعتماد، همیشه گرانتر از اسید درست است.
راهنمای انتخاب اسید برای AAS، ICP-OES و ICP-MS
انتخاب اسید مخصوص آنالیز سه مؤلفه دارد: نوع اسید (بر اساس ماهیت نمونه و ماتریس)، گرید (بر اساس حساسیت روش) و ترکیب اسیدی (بر اساس رفتار عناصر هدف). در ادامه هر سه را برای روشهای رایج بررسی میکنیم.
اسید نیتریک؛ ستون اصلی هضم نمونه
اسید نیتریک (HNO₃) اکسیدکنندهای قوی است و تقریباً در همه هضمهای اسیدی فلزات نقش اول را دارد. این اسید برای آردایستیکهای AAS شعلهای، ICP-OES و ICP-MS پرمصرفترین انتخاب است، زیرا محلول آنها پس از هضم تمیز است و یون نیترات در پلاسما مزاحمت کمی ایجاد میکند. برای هضم رطوبتسنجهای مرطوب و میکروویو، معمولاً نیتریک غلیظ (۶۵ تا ۷۰٪) گرید Trace Metal استفاده میشود. در صفحه خرید اسید نیتریک شیمیدان میتوانید گریدها و غلظتهای مختلف این اسید را با برگه آنالیز مقایسه کنید. نکته مهم این است که برای آنالیز فلزات سنگین، گرید صنعتی یا کشاورزی نیتریک مناسب نیست؛ چون ناخالصی آهن، سرب و کلرید آن بالاست (به مقاله اسید نیتریک چیست؟ مراجعه کنید).
اسید کلریدریک؛ برای عناصری که در کلرید پایدار میمانند
اسید کلریدریک (HCl) برای هضم نمونههای فلزی، سنگ معدن و خاک بهویژه در ترکیب با نیتریک (آب شاهانه، Aqua Regia) بهکار میرود. در AAS شعلهای، محلولهای کلریدی برای عناصر مانند آهن، مس، روی و نیکل رفتار پایدارتری دارند. بااینحال، HCl خالصشده برای ICP-MS کمتر توصیه میشود، چون یون کلرید پلیاتمهای مزاحم (مثل ArCl که آرسنیک را میپوشاند) ایجاد میکند؛ در آنالیز آرسنیک یا سلنیوم با ICP-MS، بهتر است کلرید در حداقل باشد یا از سیستم حذف تداخل (CCT/DRC) استفاده شود. برای خرید اسید کلریدریک حتماً گرید آزمایشگاهی یا آنالیز با برگه ناخالصی فلزات را انتخاب کنید.
اسید سولفوریک؛ محتاطانه و هدفمند
اسید سولفوریک (H₂SO₄) در هضم نمونههای آلی پرکربن (مثل مواد غذایی و خوراک دام) و در برخی پروتکلهای Kjeldahl و تعیین نیتروژن بهکار میرود. اما در ICP معمولاً کمتر مورد استفاده قرار میگیرد، زیرا ویسکوزیته بالای محلولهای سولفاتی نتیجه نئولایزر را تحت تأثیر قرار میدهد و یون سولفات، عناصر گروه باریم و سرب را رسوب میدهد. اگر استفادهاش اجباری است، باید استانداردها هم ماتریس مشابه داشته باشند. برای خرید اسید سولفوریک در گرید آنالیز، برگه COA را حتماً بررسی کنید.
اسید هیدروفلوریدریک؛ برای ماتریسهای سیلیکاتی
برای انحلال کامل نمونههای حاوی سیلیس (خاک، سنگ، شیشه، خاکستر) هیچ چیز جایگزین HF نیست؛ چون سیلیکاتها را بهشکل H₂SiF₆ حل میکند. HF خطرناکترین اسید آزمایشگاهی است و حتماً باید همراه با اسید بوریک یا در پروتکلهای میکروویو بسته استفاده شود و پس از هضم، فلوراید باقیمانده حذف شود تا از خوردگی ظروف شیشهای و سیستمهای ICP جلوگیری شود. جزئیات ایمنی و کاربرد آن در صفحه خرید اسید هیدروفلوریدریک شیمیدان آمده است.
جدول انتخاب سریع
|
روش |
ترکیب اسیدی پیشنهادی |
نکته کلیدی |
|
AAS شعلهای |
HNO₃ 0.5–2٪ یا HCl 1٪ |
گرید آنالیز با بلانک کم |
|
ICP-OES |
HNO₃ 1–2٪ (ترکیب با HCl در صورت نیاز) |
همماتریسبودن استاندارد و نمونه |
|
ICP-MS |
HNO₃ فوق خالص 1–2٪ |
حذف HCl در آنالیز As/Se |
|
هضم کامل سیلیکات |
HF + HNO ₃ سپس HBF₄ یا H ₃BO₃ |
پروتکل بسته و ایمنی ویژه |
|
آب شاهانه |
HNO₃ + HCl (۳:۱) |
گرید فوق خالص هر دو اسید |
در انتخاب نهایی، قاعده کلی این است: هرچه حد تشخیص روش پایینتر باشد، گرید اسید باید خالصتر و تعداد اسیدهای ترکیبی محدودتر باشد. در آزمایشگاههایی که همزمان از چند اسید استفاده میکنند، شاید مقاله حلالهای ویژه آنالیز هم برای تکمیل سبد مواد مصرفی آنالیز مفید باشد.
آمادهسازی نمونه با اسیدهای مخصوص آنالیز
انتخاب اسید درست تنها نیمی از کار است؛ نیم دیگر، نحوه استفاده از آن است. حتی اسید فوق خالص هم اگر در محیط آلوده یا با ابزار نامناسب مصرف شود، بلانک را خراب میکند.
انتخاب روش هضم: برای نمونههای آلی و زیستی (غذا، بافت، پساب) هضم میکروویو با نیتریک غلیظ معمولاً بهترین گزینه است، زیرا ظرف بسته است، مصرف اسید کم است و آلودگی محیط به حداقل میرسد. برای نمونههای معدنی و خاک، هضم گرم کلاسیک یا آب شاهانه روی هیتر، رایجتر است. هضم خشک (Ashing) برای برخی ماتریسها کاربرد دارد، اما در عناصر فرّار مانند جیوه، آرسنیک و سلنیوم باعث اتلاف آنالیت میشود و توصیه نمیگردد.
ظروف مناسب: از ظروف شیشهای بوروسیلیکات برای عناصر کمیاب (مثل بور، سدیم و آلومینیوم) پرهیز کنید، زیرا شیشه خودش بهآرامی در اسید حل میشود. ظروف PTFE و پلیپروپیلن با پیششستشوی اسیدی (چند ساعت در نیتریک ۱۰٪) بهترین انتخاباند. ظروف را هرگز با مواد شوینده معمولی شسته و بدون پیششستشوی اسیدی استفاده نکنید؛ شویندهها اغلب حاوی سدیم و فلزاتاند.
آب فوق خالص: رقیقکننده شما باید آب Type I با مقاومت حداقل ۱۸.۲ مگااهمسانتیمتر باشد. آب مقطر معمولی آزمایشگاه، بلانک را بالا میبرد و کار اسید خالص را بیاثر میکند.
کنترل بلانک و شاهد: در هر بچ هضم، حداقل یک بلانک کامل (همان مقدار اسید و آب، بدون نمونه) و یک نمونه شاهد مرجع (CRM) را همراه اجرا کنید. اگر بلانک برای عنصری غیرعادی بود، ابتدا به اسید مشکوک شوید، نه به نمونهها. برای تفکیک منبع آلودگی، یک بار فقط اسید و آب را روی ICP بخوانید؛ اگر آلودگی در همان جا ظاهر شد، مشکل از مواد مصرفی است.
نگهداری محلول نهایی: محلول هضمشده را در ظرف HDPE یا PTFE با درب محکم و در دمای اتاق یا یخچال نگهداری کنید و روی برچسب، ترکیب اسیدی و تاریخ هضم را بنویسید. برای عناصری مثل جیوه که بهآرامی تبخیر میشوند، محلول باید حتماً بسته و حاوی کلرید یا برماید مناسب باشد تا عنصر در محلول پایدار بماند.
رعایت همین پنج نکته، بازتولیدپذیری نتایج را بهطور محسوس بهبود میدهد و قیمت اسید فوق خالص را با کاهش تکرار آزمون جبران میکند.
نکات ایمنی و نگهداری اسیدهای فوق خالص
اسیدهای مخصوص آنالیز همان خطرات اسیدهای معدنی معمولی را دارند و در مورد HF حتی بسیار شدیدتر؛ پس خلوص بالاتر بههیچوجه معنای ایمنتر بودن ندارد.
تجهیزات حفاظت فردی: عینک ایمنی محافظ شیمیایی، دستکش نیتریل یا بوتای مناسب اسید، روپوش آزمایشگاهی و در کار با HF، دستکش ضخیمتر و ژل کلسیم گلوکونات (پماد ضد HF) باید در دسترس باشد. کار با HF هرگز نباید فردی انجام شود؛ حتماً همکاری دیگر در آزمایشگاه حاضر باشد.
تهویه: همه انتقالها و هضمها زیر هود شیمیایی با جریان هوای مناسب انجام شود. بخارهای نیتریک و کلریدریک به مجاری تنفسی آسیب میزنند و ترکیبات HF حتی از راه پوست جذب میشوند.
قاعده ریختن اسید: همیشه اسید را بهآرامی و در نزدیکی سطح آب اضافه کنید، نه برعکس؛ واکنش گرمازای شدید اسید غلیظ با آب میتواند باعث پرتاب محلول شود. برای رقیقسازی، محلول را در حمام آبیخ خنک کنید.
نگهداری: اسیدهای فوق خالص را دربباز نگه ندارید؛ هر بار بازکردن درب بطری، آلودگی هوای آزمایشگاه وارد اسید میشود. بطری را بعد از مصرف بلافاصله ببندید و ترجیحاً حجم کمتر و پرشدهتر بخرید تا مدت ماند دربباز کمتر شود. نیتریک غلیظ را دور از مواد آلی و کاغذ نگه دارید و از قفسههای ضداسید با جداسازی از بازها و حلالهای آلی استفاده کنید. نور مستقیم نیتریک را نیز حذف کنید، چون تجزیه نوری آن را زرد و ناخالصتر میکند.
مدیریت آلودگی متقاطع: پیپت و پارافیلوم اختصاصی برای هر اسید در نظر بگیرید و بطریهای اسید را هرگز با پیپت شستهشده و مشترک بردارید؛ این خطای ساده، منبع پرتکرار آلودگی در آزمایشگاههای آنالیز است.
راهنمای خرید اسید مخصوص آنالیز از شیمیدان
خرید اسید مخصوص آنالیز فرایندی است که اگر اصولی انجام شود، از خرید اشتباه، مرجوعی و تکرار آزمون جلوگیری میکند. پیش از ثبت سفارش، این پنج معیار را بررسی کنید:
۱. برگه آنالیز (COA) عددی: محصول باید برگه آنالیز با گزارش عددی ناخالصی فلزات سنگین و یونهای مزاحم داشته باشد. اگر فقط «خلوص ۶۵٪» نوشته شده و فهرست عناصر کممقدار ارائه نشده، این محصول برای ICP-MS مناسب نیست. راهنمای کامل خواندن برگه آنالیز را در مقاله COA چیست؟ بخوانید.
۲. تطابق گرید با روش: برای AAS شعلهای گرید آزمایشگاهی یا آنالیز معمولی کافی است، اما برای ICP-MS حتماً گرید فوق خالص/Trace Metal لازم است. اگر در انتخاب گرید شک دارید، مقاله ۷ نکته مهم برای انتخاب گرید مواد شیمیایی آزمایشگاهی تصمیمگیری را ساده میکند.
۳. برند و سابقه بچ: برخی آزمایشگاهها برای مقایسه، از برندهای مختلف بچ کوچک میخرند و بلانک آنها را روی دستگاه خودشان میخوانند؛ این کار مشخص میکند کدام تأمینکننده ناخالصی پایدارتری دارد. تغییر برند اسید بدون اجرای مجدد کالیبراسیون و بلانک، دادههای قبلی را با دادههای جدید ناسازگار میکند.
۴. حجم مناسب و بستهبندی: برای آنالیز فلزات، بطریهای ۵۰۰ میلیلیتری معمولاً بهینهتر از گالنهای بزرگاند، چون باز و بسته شدن مکرر بطری بزرگ، اسید را آلوده میکند. بستهبندی HDPE با درب پلمب را ترجیح دهید.
۵. تأمینکننده معتبر با ارسال ایمن: اسیدهای غلیظ مواد خطرناک دسته ۸ (خورنده) هستند و حملونقل آنها باید طبق الزامات ایمنی انجام شود. در شیمیدان میتوانید علاوه بر اسید نیتریک، اسید کلریدریک و اسید هیدروفلوریدریک، محصولات تکمیلی آنالیز مانند حلالهای ویژه آنالیز را با برگه آنالیز و مشاوره تخصصی سفارش دهید؛ در صورت نیاز به سفارش عمده نیز امکان استعلام قیمت وجود دارد.
اگر بودجه آزمایشگاه محدود است، توصیه عملی این است که گرید بالاتر را برای اسید پرمصرف اصلی (معمولاً نیتریک) و گرید استاندارد را برای اسیدهای کممصرف انتخاب کنید؛ زیرا بیشترین سهم آلودگی بلانک از همان اسیدی میآید که بیشترین حجم آن به نمونه اضافه میشود.
جمعبندی
اسید مخصوص آنالیز، همان اسیدهای معدنی آشنا (نیتریک، کلریدریک، سولفوریک و HF) است که با حد ناخالصی بسیار پایین، تقطیر پیشرفته و بستهبندی کنترلشده تولید شده تا در روشهای حساس طیفسنجی قابل اعتماد باشد. ناخالصی اسید معمولی بهسه مسیر نتیجه را خراب میکند: بالا بردن بلانک، ایجاد تداخل طیفی و یونی، و خراب کردن منحنی کالیبراسیون. برای انتخاب درست، حساسیت روش تعیینکننده است: برای AAS شعلهای گرید آنالیز معمولی کافی است، برای ICP-OES گرید Trace Metal و برای ICP-MS اسید فوق خالص با برگه COA عددی لازم است. اسید نیتریک ۶۵ تا ۷۰٪ ستون اصلی هضم است، کلریدریک در آب شاهانه و هضم فلزات نقش دارد و HF تنها گزینه انحلال ماتریسهای سیلیکاتی است — البته با الزامات ایمنی ویژه. در کنار انتخاب اسید، استفاده از آب فوق خالص، ظروف پلاستیکی پیششسته و اجرای بلانک در هر بچ، کیفیت دادهها را تضمین میکند. در خرید هم اولویت با تأمینکنندهای است که برگه آنالیز عددی، بستهبندی مناسب و پشتیبانی فنی ارائه میدهد؛ چون هزینه تکرار آزمون همیشه بیشتر از اختلاف قیمت اسید خالص است.
سؤالات متداول
تفاوت اسید مخصوص آنالیز با اسید آزمایشگاهی معمولی چیست؟
هر دو برای کار آزمایشگاهی تولید میشوند، اما اسید مخصوص آنالیز حد مجاز ناخالصیهای فلزی و یونی بسیار پایینتری دارد و سازنده این حدود را در برگه آنالیز عددی گزارش میکند. اسید آزمایشگاهی معمولی برای تیتراسیون و آزمایشهای عمومی مناسب است، اما برای اندازهگیری عناصر در حد ppm و ppb ممکن است بلانک را بالا ببرد.
آیا برای ICP-MS حتماً باید از اسید فوق خالص استفاده کرد؟
بله. در ICP-MS حد تشخیص بسیار پایین است و حتی آلودگیهای چند ppt در اسید روی نتیجه اثر میگذارد. برای این روش، نیتریک فوق خالص (Trace Metal Grade یا بالاتر) با برگه COA استاندارد است.
برای آنالیز فلزات سنگین در آب و پساب کدام اسید بهتر است؟
در بیشتر پروتکلهای استاندارد (مانند روشهای EPA) هضم با نیتریک و در برخی موارد ترکیب نیتریک–کلریدریک انجام میشود. گرید باید حداقل Trace Metal باشد تا بلانک فلزات سنگین قابل چشمپوشی باشد.
آیا اسید صنعتی برای هضم آزمایشگاهی قابل استفاده است؟
فقط برای آزمایشهای آموزشی یا پروتکلهای غیرحساس. برای آنالیز کمی عناصر، اسید صنعتی بهدلیل ناخالصی بالا و متغیر، نتیجه را غیرقابل اعتماد میکند.
چرا قیمت اسید مخصوص آنالیز بیشتر از گرید صنعتی است؟
چون فرایند تخلیص (مانند تقطیر زیرِ نقطه جوش)، آزمون ناخالصیها با دستگاههای دقیق و بستهبندی کنترلشده هزینه تولید را بالا میبرد. این اختلاف قیمت در برابر هزینه تکرار آزمون و اعتبار داده، بهصرفه است.
اسید فوق خالص بازشده چه مدت قابل استفاده است؟
در صورت بستن سریع درب و نگهداری مناسب، معمولاً تا پایان عمر بچ قابل استفاده است، اما هر بازشدن احتمال آلودگی را افزایش میدهد. برای کارهای بسیار حساس، بهتر است بطریهای کوچکتر مصرف کنید و بلانک اسید را بهصورت دورهای کنترل کنید.
برگه آنالیز را از کجا بگیرم و چه چیزی در آن مهم است؟
برگه COA معمولاً همراه بچ محصول ارائه میشود یا از تأمینکننده قابل درخواست است. مهمترین بخش برای کار آنالیز، جدول عناصر کممقدار است؛ مقادیر آهن، سرب، مس، کلسیم، کلرید و سولفات را با حد مجاز گرید مقایسه کنید.
برای انحلال خاک و نمونههای حاوی سیلیس چه اسیدی لازم است؟
اسید هیدروفلوریدریک تنها اسیدی است که سیلیکاتها را کامل حل میکند و معمولاً با نیتریک ترکیب میشود. HF بسیار خطرناک است و حتماً باید در هود، با تجهیزات PTFE و طبق پروتکل ایمنی ویژه استفاده شود.